Protected: Ամենադժվար տարիները

This content is password protected. To view it please enter your password below:

Ֆիննական կրթական համակարգից

Երկար ժամանակ մտածում էի՝ ֆիննական կրթական համակարգում ինչն է էդքան տարբերվում, որ էսքան դուրս գալիս է:

Հետո հասկացա. ախր շատ նման է բժշկականի կրթական համակարգին. բոլոր լավ կողմերն ունի: Էլի ամեն օր դաս սովորել, էլի ոչ մի վայրկյան շունչ չքաշել, որովհետև անընդհատ կարդալու-անելու դասեր ունես, էլի հազար հատ դասագիրք, որ չգիտես՝ որը կարդաս, որը թողնես, էլի առավոտից իրիկուն դասեր, էլի մեկ-երկու շաբաթ նույն առարկան ու պըրծ, էլի շաբաթը մեկ կամ մի քանի հատ քննություն (մոտավորապես սենց. «սպրոսները սկսվեցին») ու էլի թեստեր: Իսկ էդ կրթական համակարգին ամեն բջջով ծանոթ եմ, սովոր ու հարմարված: Ու մի տեսակ նոստալգիա ա սկսվում մոտս: Է՜հ բժշկական, է՜հ էնտեղի գրադարանում անցկացրած բազմաթիվ ժամեր, է՜հ ուսանողական ընկերներ:

Հ.Գ. Խոստանում եմ, մի օր անպայման ալարկոտությունս մի կողմ կթողնեմ ու իմ գնացած երեք երկրների կրթական համակարգերի մասին մանրամասն կգրեմ:

Կանաչ դահլիճ. իմ պատանեկության կիրակիները

Ամեն կիրակի արթնանում էի ու պատրաստվում, որ պիտի Կանաչ դահլիճ գնամ: Մամաս գիտեր, որ անհույս եմ, որ ոչ մի կերպ չի կարող ինձ տանը պահել: 

Այնտեղ հավաքվում էինք երաժշտասերներով: Արթուր Ծուլիկյանն ու Արամ Չախոյանը ու էլի ուրիշներ ամեն շաբաթ մի քանի երաժիշտների էին ներկայացնում: Արկադի Ալեքսանդրովիչը ցուցադրում էր զանազան երաժշտական ալիքներից տեսագրած հոլովակներ: Ու էդ ամենը կարող էր ժամեր տևել: 

Երևի ամենափոքրը ես էի: Երբ առաջին անգամ գնացի, դեռ տասնմեկ տարեկան էի: Մամաս բերեց-հասցրեց ինձ: Էդ օրն Ալանիս Մորիսեթը, Թորի Էյմոսը, Շերիլ Քրոուն ու էլի մի քանիսն էին լինելու: Բա ո՞նց կարող էի բաց թողնել: Հիշում եմ` ինչ-որ տղաներ Շերիլ Քրոու էին գոռում: Լիքը մարդ կար: Ոչ մեկին չէի ճանաչում: Երբ հերթը հասավ Ալանիս Մորիսեթին, Արամ Չախոյանը սկսեց հարց ու պատասխանով ներկայացնել նրան: Երբ կարդում էր հարցը, չէր հասցնում պատասխանել: Տեղից գոռում էի: 

Հետո արդեն սկսեցի ամեն կիրակի գնալ էնտեղ: Սկզբում մամաս չէր թողնում, որ մենակով գնամ: Սուսուփուս ինձ բերում էր, ծրագիրը դեռ չավարտված գալիս-տանում էր: Բայց մի օր մեծացա ու սկսեցի մենակ գնալ: Սկսեցի ճանաչել Կանաչ դահլիճ հաճախողներին: Շատերի հետ ընկերացա: Սկսեցի ընկերներիս էլ հետս տանել: Իսկ երբ շատ մեծացա, նյութերն ինքս էլ էի պատրաստում:

Բլոկնոտ էի պահում ու մեջը նշումներ անում: Լինում էր` պատրաստված էի գնում, որ մրցույթ լինի, կարողանամ հարցերին պատասխանել: Էդպես ես ու Օվսաննա-Ռուբինա քույրերը միշտ մրցում էինք: Կամ ես էի հաղթում, կամ նրանք: Հազվադեպ էր լինում, որ ուրիշ մեկը կարողանում էր մեզնից անցնել: Լիքը կասետներ եմ շահել: Մինչև հիմա էլ Երևանի իմ սենյակի պահարանիս դարակում դրված են: Մինչև հիմա էլ նշումներով բլոկնոտս կա: Խնամքով դրված է կասետների կողքին:

Էն ժամանակ ինտերնետ, YouTube ու լիքը ուրիշ թիթիզ բաներ չկային: Մեր սիրելի կատարողներին կասետներով էինք լսում, իսկ ավելի ուշ` դիսկերով: Տեսահոլովակների մասին խոսք չկար: Կանաչ դահլիճը միակ տեղն էր, որտեղ կարելի էր տեսնել դրանք:

Կանաչ դահլիճի կիրակիներն էն իմ երաժշտասեր պատանեկության ամենահամով ու ուրախ հատվածն էին կազմում: Ի՜նչ սարսափելի թինեյջեր էի, ինչքա՜ն վատ էի պահում ինձ: Բայց հո սիրում էի այնտեղ գնալ: 

Մի օր էդ ամենը կանգ առավ: Չեմ էլ հիշում, թե քանի տարեկան էի: Երևի դա այնքան վաղուց էր, որ նույնիսկ բլոգս չկար: 

Էսօր Ֆեյսբուքում նկարներ տեսա: Երեկ հավաքվել էին Կանաչ դահլիճ հաճախողներով: Ու նայում եմ նկարները, հատիկ-հատիկ հիշում եմ էն հին ու լավ օրերը, երբ մտքիս ծայրով էլ չէր անցնում Հայաստանից գնալ: 

Կես ժամ առաջ համակուրսեցուս տանը մի անկապ խաղ էինք խաղում: Պիտի հերթով պատասխանեինք քարտի վրա գրված հարցին:
– Կուզեի՞ր թինեյջեր լինել,- հնչեց հարցը:
– Հաաաաա,- գոռացի: «Հա»,- կրկնում եմ հիմա: Կուզեի թինեյջեր լինել ու կուզեի Հայաստանում լինել, կուզեի կիրակի առավոտյան արթնանալ, այդ օրվա երաժշտի մասին նյութերը նորից կարդալ, նստել 29 համարի երթուղայինը ու գնալ Կանաչ դահլիճ, նստել առաջին շարքում ու սպասել, թե երբ բոլորը կհավաքվեն:

Պոտսդամում բացվող նոր գարունը

Նարնջագույն պատերն ուշադրությունս գրավեցին: Սենյակը մեծ էր, լիքը ազատ տարածություն կար: Դռնով առանաձնանում էր հարմարավետ, փոքր ննջարանից: Հատակը գորգածածկ էր:

Որտե՞ղ

Պահարանի փոշիների տակ

Սենյակս մաքրելիս մայրս պահարաններիս ձեռք է տալիս միայն արտաքինից, որովհետև գիտի, որ եթե մի բան տեղում չլինի, ղժղժոցս դնելու եմ: Դրա համար հենց այսօր փոշու շորը ձեռքիս բացեցի պահարաններիցս մեկը ու սկսեցի փոշեզերծել: Մի կես տարվա փոշի էր հավաքվել:

Պահարանս թափանցիկ է: Տարիներ առաջ մայրս գրքերի համար գնեց, որովհետև հին գրապահարանիս մեջ նոր գրքերս տեղ չէին անում: Էս նորն էնքան մեծ էր, որ լիքը բան կարողացա մեջը դասավորել, իսկ գրքերի դիմաց զանազան գույնզգույն իրեր շարել, որոնք բոլորը նվեր էի ստացել:

Այսօր հատ-հատ վերցնում էի այդ իրերը, փոշին սրբում, տեղը դնում: Մտածեցի` մի մասը դեն նետեմ, բայց ձեռքս չգնաց: Ամեն մեկը մի մարդու պատմություն է, մի հին ընկերոջ, որը չգիտեմ էլ որտեղ է կամ ինչ-ինչ պատճառներով մեր ճամփաները հեռացել են: 

Սիրուն դասավորեցի` առանձին-առանձին հիշելով բոլորին: Չնայած չուզեցի դեն նետել, բայց շատ լավ գիտեմ նաև, որ էս անգամ գնալիս հետս չեմ վերցնելու: Ոչ էլ հաջորդ անգամ: Ոչ նույնիսկ այն ժամանակ, երբ իմ սեփական տունն ունենամ, ու տեղափոխվելու հարցեր չլինեն: Իմ ճամպրուկում երբեք տեղ չի լինելու դրանց համար: Երբեք դեն նետելու սիրտ չեմ ունենալու: Ու մնալու են էդ բոլոր իրերը գրքերիս դիմաց շարված: Հավերժ:

Պրահային սիրահարված աղջիկը

HOST-ում էլի ֆիլմի երեկո էր: Մինչև սկսելը թեյ-սուրճ ենք խմում, ծանոթանում, ասում խոսում: Չգիտեմ ոնց սկսեցի շփվել երկու աղջիկների հետ, որոնց հիշում էի դեռ նախորդ ֆիլմից, բայց չէի հասցրել ծանոթանալ: Սկսեցինք խոսել մեր հանրակացարաններից: Պարզվեց` երկուսն էլ նույն տեղում են ապրում: Իմ համակուրսեցիներից մեկն էլ է այնտեղ, բողոքներ շատ եմ լսել: 
– Հա, մենք անուն ենք հանել փարթիներով,- ասաց նրանցից մեկը:

Արդեն ուզում էի սկսել, թե` հատկապես իսպանացի ուսանողները, նրանք ահավոր աղմկոտ են և այլն, բայց ձեռքբերովի նրբանկատությունս սկզբում հարցրեց, թե որտեղից են աղջիկները: Մեկն իսպանուհի դուրս եկավ: Լավ է, որ բերանս փակ պահեցի: Երկրորդն էլ.
– Չեխիայից եմ:
Ու էստեղ խոսակցությունը լրիվ ուրիշ ուղղություն ստացավ:

– Չեխիայում ապրել եմ,- ասացի:
– Որտե՞ղ: Պրահայու՞մ:
– Ըհը:
– Վայ, ինչ հաճելի է ծանոթանալ մեկի հետ, որն ապրել է իմ քաղաքում… Երբ կարոտում եմ Պրահան, կարող եմ մեկի հետ խոսել դրա մասին… Ո՞ր մասում ես ապրել:
– Սկզբում Բոհնիցե թաղամասում, հետո` řimska-ում:
– Ոնց, դու կարողանում ես արտասանել էդ հնչյունը:

Չեխերի համար ř-ն նույնն է, ինչ մեզ համար` ճ-ն:
– Իսկ դու որտե՞ղ ես ապրել:
– Վիշեհրադում:
Սկսում է բացատրել, թե դա որտեղ է:
– Գիտեմ, գիտեմ… Մտերիմ ընկերուհիս էնտեղ էր ապրում:
– Պրահան շատ սիրուն է,- ասում է:
– Լիովին համաձայն եմ:
– Գիտես, Խրոնինգենն էլ վատը չէ, բայց էս տեղ ամեն ինչ իրար նման է, իսկ Պրահայում անընդհատ տարբեր բաներ կտեսնես:
Հետո պատմում է, թե ինչպես մի անգամ գրադարանում նստած պարապելու փոխարեն ինտերնետն է փորփրել, գտել մի ամերիկացու բլոգ, որն ամբողջովին Պրահայի մասին է եղել:
– Ես էլ եմ իմ բլոգում Պրահայի մասին գրել,- ասացի,- բայց հայերեն:

Էս աղջկան նայելով կուզեի ես էլ իմ քաղաքն էդքան շատ սիրել, ու երբ հանդիպեի մի մարդու, որն այնտեղ եղել է, քննարկել: Բայց զգացի, որ Պրահան նույնիսկ ավելի շատ եմ սիրում, քան Երևանը:

16 տարեկանում Պրահայում

Protected: Պատանեկության հետքերով

This content is password protected. To view it please enter your password below:

Protected: Կարոտի մասին

This content is password protected. To view it please enter your password below:

Protected: Կարոտախտի մասին

This content is password protected. To view it please enter your password below:

Protected: Իմ ամենահին ընկերները

This content is password protected. To view it please enter your password below:

« Older entries

Կարուսել

Ոչ վե՛րջ կա, ոչ ըսկի՛զբ այս երգում

Byurakn

Writer

Անձնական տարածք

Մտնելուց առաջ ոտքներդ սրբեք

How I Lost My Chains

I've Learned The Most Unlearning Everything I've Ever Known

frauke's foodelicious fritid

baking across borders - exploring new recipes from Denmark and around the world

The Miscellany Room

Life is Easy; I suck

stof tot stof

Over dood, rouw en literatuur / On death, grief, and literature

MidiMike

A Life's Worth of Observations from a Songwriter and Sound Engineer

exoligu

De ce este nevoie de îndrăzneală pentru a gândi cu propria minte?

followthevoid

Writing and Musing

imandes

politics and philosophics

gayaneatoyan

Harmony with nature

Expat in Denmark Blog

Thoughts, observations, analysis and thematic coverage by Expat in Denmark & Friends

arpy maghakyan

articles by me